Πολύτιμα ευρήματα ήρθαν στο φως στον λόφο της Κολώνας στην Αίγινα κατά τη διάρκεια συστηματικής ανασκαφικής έρευνας το 2025.
Κατά τη διάνοιξη ανασκαφικής τομής στο εσωτερικό μεγάλης λιθόκτιστης κατασκευής, που βρίσκεται εξωτερικά και σε άμεση γειτνίαση με τα κατάλοιπα του τείχους που προστάτευε την επέκταση του οικισμού της Μέσης Εποχής του Χαλκού (το λεγόμενο «εσωτερικό προάστιο») βρέθηκαν οκτώ χρυσά διμερή δισκοειδή περίαπτα, ένα χρυσό δισκοειδές περίαπτο, επτά χρυσές αμφικωνικές ψήφοι, μία χρυσή κυλινδρική ψήφος, οκτώ διακοσμητικά ελάσματα από φύλλο χρυσού και επτά σφαιρικές ψήφοι από καρνεόλη. Όλα πιθανόν ανήκουν σε ένα χρυσό περιδέραιο ή κρεμαστό αντικείμενο, χρονολογούνται στο πρώτο μισό της δεύτερης χιλιετίας π.Χ. και διατηρούνται σε άριστη κατάσταση. Επιπλέον βρέθηκαν δώδεκα θραύσματα χαλκού που πιθανόν προέρχονται από μαχαιρίδια και μία βελόνη/περόνη.
Αν και η στρωματογραφία του ανασκαφικού πλαισίου εύρεσής τους ήταν διαταραγμένη, άγνωστο σε ποια χρονική περίοδο, είναι εύλογη η υπόθεση ότι τα κοσμήματα ήταν κτερίσματα πιθανόν κάποιας ταφής της Μέσης Εποχής του Χαλκού, χωρίς ωστόσο να διαπιστωθούν ενδείξεις ύπαρξης κάποιου σωζόμενου τάφου.
Τα χρυσά κοσμήματα, ιδίως τα περίαπτα, παρουσιάζουν ομοιότητες με ορισμένα από τα κοσμήματα του αποκαλούμενου «θησαυρού της Αίγινας», των προϊστορικών χρόνων, ένα σύνολο κοσμημάτων από πολύτιμους και ημιπολύτιμους λίθους, το οποίο βρέθηκε στην Αίγινα, εξήχθη παράνομα και από το 1892 βρίσκεται στο Βρετανικό Μουσείο.
Ο αρχαιολογικός χώρος της Κολώνας βρίσκεται στη βορειοδυτική πλευρά του νησιού, κοντά στο λιμάνι και τη σύγχρονη πόλη της Αίγινας. Παρότι είναι κυρίως γνωστός για τον ναό του Απόλλωνα, του 6ου αι. π.Χ., ο λόφος της Κολώνας παρουσιάζει διαχρονική χρήση – προϊστορικός οικισμός, ιερό των ιστορικών χρόνων και ακρόπολη της αρχαίας πόλης, βυζαντινός οικισμός.
Τα σημαντικά ευρήματα βρέθηκαν κατά τη διάρκεια της ανασκαφικής έρευνας που διενεργείται από το Πανεπιστήμιο του Σάλτσμπουργκ δια του Αυστριακού Αρχαιολογικού Ινστιτούτου στην Αθήνα, υπό τη διεύθυνση του καθηγητή Alexander Sokolicek και την εποπτεία της Εφορείας Αρχαιοτήτων Πειραιώς και Νήσων. Είναι φανερό ότι παρά τις μακροχρόνιες έρευνες, ο λόφος αυτός έχει πολλά ακόμα να αποκαλύψει.
