Ως πρώτο και ενδεικτικό βήμα των αυστηρών μέτρων με τα οποία θα πρέπει σταδιακά, εντός των επομένων ετών να συμμορφωθούν οι δημόσιοι φορείς, χαρακτηρίζεται η απόφαση του ΥΠΕΝ για την στα δημοτικά κτήρια.
Το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, καθιστώντας αρμόδιους του Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης, ενισχύει τον θεσμικό τους ρόλο στην επίτευξη των εθνικών κλιματικών στόχων, καθώς για πρώτη φορά, με την απόφαση εξειδικεύεται με σαφή τρόπο το πώς αποτιμώνται και παρακολουθούνται οι εκπομπές σε δημόσια κτήρια και έργα αστικής ανάπτυξης.
Συγκεκριμένα, στο πλαίσιο του λεγόμενου Εθνικού Κλιματικού Νόμου, που αφορά τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου από εγκαταστάσεις και δραστηριότητες, τίθενται σαφείς οδηγίες για το ποια δημοτικά έργα και κτήρια εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής.
Επίσης, εντάσσονται έργα και δραστηριότητες που δεν υπάγονται στο Ευρωπαϊκό Σύστημα Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών και σχετίζονται με έργα αστικής ανάπτυξης και κτηριακού τομέα, τουριστικές και αθλητικές εγκαταστάσεις, καθώς και κτήρια διοίκησης, πολιτισμού, εκπαίδευσης και αναψυχής.
Με βάση την απόφαση, οι δήμοι θα πρέπει να προνοήσουν αναφορικά με δημοτικά κτήρια, σχολικές μονάδες, αθλητικά κέντρα, πολιτιστικούς χώρους και λοιπές δημοτικές εγκαταστάσεις, στο μέτρο που τους αναλογεί.
Συγκεκριμένα, οι κατά τόπους φορείς της πρωτοβάθμιας αυτοδιοίκησης οφείλουν να εφαρμόσουν τις αποφάσεις του υπουργείου τόσο για υφιστάμενες εγκαταστάσεις:
δημοτικά κτήρια που είχαν ηλεκτροδοτηθεί ή υδροδοτηθεί πριν την 1η Ιανουαρίου 2019, όσο και νέες εγκαταστάσεις:
κτήρια και έργα που τέθηκαν σε λειτουργία μετά την ημερομηνία αυτή.
Να σημειωθεί ότι ο στόχος μείωσης εκπομπών αφορά αποκλειστικά τις υφιστάμενες δημοτικές εγκαταστάσεις, ενώ για τις νέες προβλέπεται υποχρέωση υποβολής μόνο έκθεσης εκπομπών έτους βάσης, χωρίς άμεσο ποσοτικό στόχο έως την 1.1.2026.
Όσον αφορά στην αποτίμηση των εκπομπών, για τον κτηριακό τομέα και τα έργα αστικής ανάπτυξης, η απόφαση ορίζει ως μονάδα έργου ή προϊόντος την κατανάλωση ενέργειας (kWh).
Αυτό σημαίνει ότι η ενεργειακή κατανάλωση των δημοτικών κτηρίων αποτελεί το βασικό μέγεθος παρακολούθησης, με τους δήμους να καλούνται να διαθέτουν αξιόπιστα στοιχεία κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας και καυσίμων και να προχωρήσουν στην ενεργειακή αναβάθμιση αντικαταστάσεων, εξοπλισμού και αξιοποίησης ΑΠΕ.
Τέλος, η εφαρμογή των αποφάσεων δεν συνεπάγονται άμεσες κυρώσεις, αλλά δημιουργούν ένα πλαίσιο παρακολούθησης και λογοδοσίας για τον δημοτικό κτηριακό τομέα.
Αυτό σημαίνει ότι οι δήμοι καλούνται να χαρτογραφήσουν ενεργειακά το κτηριακό τους απόθεμα, να ενσωματώσουν τη μείωση εκπομπών στον σχεδιασμό έργων και προμηθειών και να συνδέσουν τις πολιτικές βιώσιμης ανάπτυξης με χρηματοδοτικά εργαλεία και προγράμματα ενεργειακής αναβάθμισης.