Νέος Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης: Η ψήφιση του νέου Κώδικα επαναφέρει στο προσκήνιο ένα ερώτημα που απασχολεί διαχρονικά την αυτοδιοικητική κοινότητα… Τι ισχύει για τους δημάρχους που επιθυμούν να διεκδικήσουν μία θέση στη Βουλή;
Το ενδιαφέρον δεν είναι θεωρητικό. Κάθε φορά που πλησιάζουν οι εθνικές εκλογές, αρκετά ονόματα δημάρχων και περιφερειαρχών ακούγονται ως πιθανοί υποψήφιοι βουλευτές, γεγονός που δημιουργεί ερωτήματα για το εάν μπορούν να διατηρήσουν το αυτοδιοικητικό τους αξίωμα μέχρι την ημέρα των εκλογών ή εάν υποχρεούνται να αποχωρήσουν νωρίτερα.
Ο νέος Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης, που συγκεντρώνει σε ένα ενιαίο νομοθέτημα εκατοντάδες διατάξεις για τη λειτουργία δήμων και περιφερειών, φέρνει σημαντικές αλλαγές στη διοίκηση των ΟΤΑ, στον τρόπο εκλογής δημάρχων και περιφερειαρχών, στις αρμοδιότητες των οργάνων και στη λειτουργία των δημοτικών συμβουλίων. Ωστόσο, δεν εισάγει νέα αυτοτελή ρύθμιση που να μεταβάλλει το καθεστώς συμμετοχής των δημάρχων στις βουλευτικές εκλογές.
Τι ισχύει
Η δυνατότητα ενός δημάρχου να είναι υποψήφιος βουλευτής εξακολουθεί να κρίνεται από τις διατάξεις της εκλογικής νομοθεσίας και τα προβλεπόμενα ασυμβίβαστα. Εφόσον ο νόμος απαιτεί παραίτηση από το αιρετό αξίωμα για την ανακήρυξη της υποψηφιότητας, αυτή πρέπει να υποβληθεί εντός της νόμιμης προθεσμίας. Από τη στιγμή που η παραίτηση γίνει αποδεκτή, ενεργοποιούνται οι διαδικασίες αναπλήρωσης του δημάρχου, ώστε να διασφαλιστεί η συνέχεια στη διοίκηση του δήμου.
Παράδειγμα
Ας υποθέσουμε ότι ο δήμαρχος μιας μεγάλης πόλης αποφασίζει να συμμετάσχει στο ψηφοδέλτιο ενός κόμματος στις επόμενες εθνικές εκλογές. Μόλις ενεργοποιηθούν οι προθεσμίες που προβλέπει η εκλογική νομοθεσία, υποβάλλει την παραίτησή του από το δημαρχιακό αξίωμα, εφόσον αυτό απαιτείται. Στη συνέχεια ακολουθείται η προβλεπόμενη διαδικασία αναπλήρωσης από τη δημοτική αρχή, ενώ ο ίδιος συμμετέχει κανονικά στην προεκλογική εκστρατεία ως υποψήφιος βουλευτής.
Τι έχει συμβεί στο παρελθόν
Η μετακίνηση από την Τοπική Αυτοδιοίκηση στην κεντρική πολιτική σκηνή δεν αποτελεί νέο φαινόμενο. Τα τελευταία χρόνια αρκετοί δήμαρχοι εγκατέλειψαν την αυτοδιοίκηση για να διεκδικήσουν ή να αναλάβουν κοινοβουλευτικά ή κυβερνητικά καθήκοντα, ενώ άλλοι επέστρεψαν αργότερα στην Αυτοδιοίκηση.
Χαρακτηριστικές είναι οι περιπτώσεις του Κώστα Μπακογιάννη, ο οποίος από την Περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας διεκδίκησε και εξελέγη δήμαρχος Αθηναίων, του Απόστολου Τζιτζικώστα, που από τον Δήμο εξελίχθηκε στην Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας, αλλά και πολλών πρώην δημάρχων που στη συνέχεια εξελέγησαν βουλευτές ή ανέλαβαν υπουργικά χαρτοφυλάκια.
Με το νέο θεσμικό πλαίσιο η κυβέρνηση επιδιώκει κυρίως να εκσυγχρονίσει τη λειτουργία της Αυτοδιοίκησης, αφήνοντας όμως αμετάβλητο το πλαίσιο που διέπει τη μετάβαση των αιρετών στην κεντρική πολιτική σκηνή. Έτσι, όσοι δήμαρχοι αποφασίσουν να διεκδικήσουν μια θέση στο Κοινοβούλιο θα πρέπει, όπως και μέχρι σήμερα, να κινηθούν σύμφωνα με τις προθεσμίες και τις προϋποθέσεις που ορίζει η εκλογική νομοθεσία.
Το μήνυμα Μητσοτάκη στα πρόσωπα της Αυτοδιοίκησης
Κατά την παρουσίαση της νέας ψηφιακής πλατφόρμας της Κοινοβουλευτικής Ομάδας της ΝΔ, ο Κυριάκος Μητσοτάκης αναφέρθηκε και στην πιθανή συμμετοχή εκπροσώπων της Τοπικής Αυτοδιοίκησης στις εκλογές.
Πρόκειται για ένα θέμα που έχει προκαλέσει «μουρμούρες» από μέλη της ΚΟ του κόμματος, ειδικά από ορισμένα που εκλέγονται στην επαρχία, καθώς εκτιμούν ότι εντείνεται ο ανταγωνισμός του σταυρού με πρόσωπα που έχουν άμεση σχέση με τις τοπικές κοινωνίες.
Ο Πρωθυπουργός, κάνοντας λόγο για ανταγωνισμό που πρέπει να γίνεται επί ίσοις όροις, ανακοίνωσε ότι «αν υπάρχουν στελέχη του β’ βαθμού της Τοπικής Αυτοδιοίκησης τα οποία θέλουν να πολιτευτούν στις επόμενες εκλογές, θα έχουν υποβάλει την παραίτησή τους μέσα στον επόμενο μήνα».
Αναλυτικά η τοποθέτηση του Πρωθυπουργού
«Προφανώς η ανανέωση είναι μια υποχρέωση την οποία όλοι υπηρετούμε και νομίζω ότι κανείς δεν φοβάται τον ανταγωνισμό, αλλά ο ανταγωνισμός πρέπει να γίνεται επί ίσοις όροις.
Οπότε θέλω να είμαι τελείως ξεκάθαρος, για να μην υπάρχει και οποιαδήποτε αμφιβολία, οποιοδήποτε ερωτηματικό: αν υπάρχουν στελέχη του β’ βαθμού της Τοπικής Αυτοδιοίκησης τα οποία θέλουν να πολιτευτούν στις επόμενες εκλογές, θα έχουν υποβάλει την παραίτησή τους μέσα στον επόμενο μήνα, έτσι ώστε να εξασφαλιστεί ότι πράγματι θα μπορούν ενδεχομένως να ανταγωνιστούν συναδέλφους επί ίσοις όροις.
Καθαροί κανόνες λοιπόν και στη συγκρότηση των ψηφοδελτίων. Δεν νομίζω ότι ποτέ κανείς συνάδελφος φοβήθηκε τον υγιή ανταγωνισμό στα ζητήματα αυτά.»
