Την πρότασή του για ένα νέο Κοινωνικό Συμβόλαιο, από την κοινωνία για την κοινωνία, ανέπτυξε ο πρόεδρος της ΕΛ.Α.Σ. Αλέξης Τσίπρας μιλώντας στην εκδήλωση του κόμματος του για την Τοπική Αυτοδιοίκηση στο Σεράφειο.
Ο Αλέξης Τσίπρας είπε ότι «Το Σχέδιο Αριστοτέλης που παρουσιάζουμε σήμερα αποτελεί μια Νέα Αρχιτεκτονική για τη διοικητική οργάνωση της χώρας. Είναι η πρώτη πράξη της μεγάλης αλλαγής που ονομάζουμε Νέα Μεταπολίτευση».
Ακολούθως εξήγησε: Με το Σχέδιο Αριστοτέλης κάθε περιφέρεια αποκτά το δικό της αναπτυξιακό συμβόλαιο με το κεντρικό κράτος, ένα νέο κοινωνικό συμβόλαιο με σαφείς στόχους, συγκεκριμένα έργα, συγκεκριμένα χρονοδιαγράμματα, μετρήσιμα αποτελέσματα.
- Με το Σχέδιο Αριστοτέλης διορθώνουμε τις βίαιες, αναγκαστικές συνενώσεις. Περισσότεροι από 100 Δήμοι σε ολόκληρη τη χώρα μπορούν και πρέπει να αποκτήσουν ξανά την αυτονομία τους.
- «Η χωρική συγκεντροποίηση του Καλλικράτη δημιούργησε μεγάλες χωρικές ενότητες στις οποίες η θεμελιώδης «αρχή της εγγύτητας» της δημοτικής αρχής προς τους δημότες δεν μπορεί να λειτουργήσει, με αποτέλεσμα την ποιοτική υποβάθμιση της τοπικής δημοκρατίας. Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει σήμερα περίπου 90.000 δήμους με μέσο πληθυσμό 5.600 κατοίκους, ενώ η Ελλάδα 332 δήμους με μέσο πληθυσμό πάνω από 30.000.»
- Μητροπολιτική διακυβέρνηση – Αθήνα, Θεσσαλονίκη γίνονται μητροπολιτικοί σύνδεσμοι με αρμοδιότητες: χωροταξικός σχεδιασμός, μεταφορές και κινητικότητα, μεγάλες υποδομές, ύδατα και αντιπλημμυρική προστασία, περιβαλλοντική προστασία, πολιτική προστασία, διαχείριση κοινόχρηστων και παράκτιων χώρων.
Ανέπτυξε τις τέσσερις εγγυήσεις του Σχεδίου Αριστοτέλης:
α) Γεωγραφική Ισότητα, Ίδρυση Εθνικού Παρατηρητηρίου Γεωγραφικής Ισότητας,
β) Ισχυρή και οικονομικά αυτόνομη Αυτοδιοίκηση, οι Δήμοι και οι Περιφέρειες αποκτούν σταθερούς πόρους: Κεντρικοί Αυτοτελείς Πόροι, ΚΑΠ περίπου 2 δισ. ευρώ ετησίως για τη λειτουργία των Δήμων (μισθοδοσία, καθαριότητα, φωτισμός, τρέχουσα λειτουργία) Θεσμοθετούμε ως εξασφαλισμένο ποσοστό του ΑΕΠ. Επίσης συγκροτούμε κατοχυρωμένο, μόνιμο επενδυτικό σκέλος απελευθερώνοντας πόρους που λιμνάζουν: Αποθεματικά, Ευρωπαϊκά κονδύλια, τέλη από τοπική δραστηριότητα.
γ) Δημοκρατία πιο κοντά στον πολίτη – Εκλογή Δημάρχου και Περιφερειάρχη με ποσοστό 50% αν δεν επιτυγχάνεται στον α’ τότε στο β’ γύρο. Καθιερώνονται Δημοψηφίσματα. Συμμετοχική Διακυβέρνηση,
δ) Ψηφιακή, διαφανής και αποτελεσματική διακυβέρνηση.
Παρομοίως και τα τέσσερα χρηματοδοτικά εργαλεία: Ολόκληρο το τέλος ανθεκτικότητας στους Δήμους, Πράσινο Ταμείο: 6% των αποθεματικών, Το 40% του νέου εθνικού φακέλου στην Αυτοδιοίκηση, Νέος «Φιλόδημος»: 3,5 δισ. ευρώ, ανά αυτοδιοικητική θητεία, Κατοχύρωση ότι το Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης θα δεσμεύει 250 εκ. ευρώ ετησίως, τα οποία με μόχλευση μέσω δανεισμού από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων συγκροτούν νέο πρόγραμμα «Φιλόδημος» ύψους 3,5 δισ. ευρώ ανά πενταετία, δηλαδή 700 εκ. ευρώ ετησίως. Χωρίς επιπλέον δημοσιονομικό κόστος, Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων ως εργαλείο για όλες τις πηγές χρηματοδότησης.
Τέλος ανέφερε: «Δεκατρία δισεκατομμύρια ευρώ στους Δήμους μέσα σε μία δημοτική θητεία. Κοντά στα δεκαπέντε δισεκατομμύρια κατοχυρωμένων πόρων συνολικά.»
Χάρης Δούκας: «Καταπέλτης» για την Κυβέρνηση – «Στόχος ανελέητης επίθεσης η Τοπική Αυτοδιοίκηση»
Μήνυμα υπέρ της αποκέντρωσης και της ενίσχυσης της Τοπικής Αυτοδιοίκησης έστειλε ο δήμαρχος Αθηναίων Χάρης Δούκας από την εκδήλωση της ΕΛ.Α.Σ. για την Τοπική Αυτοδιοίκηση στο Σεράφειο, ασκώντας παράλληλα σκληρή κριτική στην κυβέρνηση για την πολιτική της απέναντι στους δήμους.
«Η σημερινή κυβέρνηση, οι συντηρητικές κυβερνήσεις, δεν αγαπούν και δεν στηρίζουν τους αποκεντρωμένους θεσμούς. Δεν αγαπούν και δεν στηρίζουν την Αυτοδιοίκηση. Αγαπούν το επιτελικό κράτος, που ελεγχόμενα, πίσω από κλειστές πόρτες, σχεδιάζει πολιτικές για λίγους και ημετέρους», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Ο δήμαρχος Αθηναίων υποστήριξε ακόμη ότι «την τελευταία επταετία, η Αυτοδιοίκηση έχει γίνει στόχος μιας ανελέητης επίθεσης, που την έκανε φτωχότερη σε πόρους, περισσότερο εξαρτημένη από την κεντρική διοίκηση και πιο αποκλεισμένη από τον σχεδιασμό και την υλοποίηση μέτρων για τη στέγη, την προστασία του δημόσιου χώρου και τις κοινωνικές πολιτικές».
Ολόκληρη η ομιλία του Χάρη Δούκα:
Αγαπητές φίλες και φίλοι,
Σας καλωσορίζω στο Σεράφειο.
Δεν γνωρίζω αν η επιλογή του χώρου είναι τυχαία, όμως αυτός εδώ ο χώρος είναι αντιπροσωπευτικός για το πώς πορευόμαστε στον Δήμο της Αθήνας και τι θέλουμε να κάνουμε.
Το Σεράφειο δεν είναι μόνο ένα σύγχρονο συγκρότημα μαζικού Αθλητισμού και Πολιτισμού σε μία λαϊκή γειτονιά της Αθήνας.
Εδώ κάναμε τις πρώτες ενεργειακές παρεμβάσεις με στόχο να καταστήσουμε αυτές τις εγκαταστάσεις ενεργειακά αυτοδύναμες με φωτοβολταϊκά στην οροφή και στα πάρκινγκ, σταθμούς ηλεκτροκίνησης και μπαταρίες.
Εδώ στεγάζουμε το Γραφείο Αντιμετώπισης Ενεργειακής Φτώχειας, που ουσιαστικά αποτελεί το επιχειρησιακό μας κέντρο για τις ενεργειακές πολιτικές του δήμου με στόχο την ενεργειακή μετάβαση της πόλης, αλλά και τον σχεδιασμό και υλοποίηση πολιτικών στήριξης των ενεργειακά ευάλωτων συμπολιτών μας, όπως – για παράδειγμα – το δωρεάν ρεύμα και η απαλλαγή τους από τα δημοτικά τέλη.
Το Σεράφειο είναι επίσης ένας χώρος πιλοτικών καινοτόμων παρεμβάσεων, όπως οι κήποι βροχής, που μας δείχνουν πώς πρέπει να κινηθούμε την εποχή της κλιματικής κρίσης, για να βελτιώνουμε τις μικροκλιματικές συνθήκες, ειδικά στο κέντρο της πόλης που συχνά μετατρέπεται σε καμίνι.
Αγαπητές φίλες και φίλοι,
Επέλεξα το παράδειγμα του Σεράφειου, για να σημειώσω ότι οι αιρετοί στην Τοπική Αυτοδιοίκηση, οι προοδευτικοί, δημοκράτες, σοσιαλιστές αιρετοί στους δήμους, καλούμαστε να αποδείξουμε ότι μπορούμε να απαντήσουμε στις μεγάλες προκλήσεις της εποχής, στις πιεστικές ανάγκες της καθημερινότητας, με αποτελεσματικό τρόπο, με έργα, μαζί με την Κοινωνία των Πολιτών, με Δημοκρατία και Συμμετοχή.
Καλούμαστε να αποδείξουμε ότι η δημοκρατία μπορεί να είναι αποτελεσματική, όχι μόνο θεσμικά αλλά και στην καθημερινή ζωή. Η «εναλλακτική» στην επέλαση του αυταρχισμού και του λαϊκισμού, δεν είναι αόριστα η υπεράσπιση των αξιών της δημοκρατίας, της δικαιοσύνης, της αλληλεγγύης. Είναι η υπεράσπισή τους με την υλοποίηση πολιτικών που βελτιώνουν απτά τη ζωή των ανθρώπων.
Αυτό σημαίνει ότι οι πολίτες μας θα μπορούν να ζουν σε ανθεκτικές, όχι ανοχύρωτες, πόλεις. Θα έχουν πρόσβαση σε προσιτή στέγαση, σε κοινωνικές υπηρεσίες, σε αξιόπιστες πρωτοβάθμιες δομές υγείας, τα παιδιά τους θα φοιτούν σε αξιοπρεπή σχολεία και οι δημόσιοι χώροι θα είναι φιλόξενοι. Σημαίνει, επίσης, ότι θα υλοποιούμε πολιτικές που θα κλείνουν την ψαλίδα των ανισοτήτων. Και τέλος σημαίνει διαφάνεια, συμμετοχή και λογοδοσία, στη λειτουργία μας.
Αυτή είναι η Δημοκρατία της Καθημερινότητας, που δεν αντέχει αοριστολογίες, καθώς έχει πολύπλοκες και απαιτητικές διαδρομές. Από την πολυκατοικία στο σχολείο, από τη λέσχη φιλίας στο πάρκο, από το λεωφορείο στο δημοτικό ιατρείο, από τη γειτονιά στο δημαρχείο.
Σε αυτές τις διαδρομές κρίνεται η μάχη της δημοκρατίας της καθημερινότητας.
Αυτή την μάχη τη δίνουμε σε ένα εχθρικό περιβάλλον. Η σημερινή κυβέρνηση, οι συντηρητικές κυβερνήσεις, δεν αγαπούν και δεν στηρίζουν τους αποκεντρωμένους θεσμούς. Δεν αγαπούν και δεν στηρίζουν την αυτοδιοίκηση. Αγαπούν το επιτελικό κράτος, που ελεγχόμενα, πίσω από κλειστές πόρτες σχεδιάζουν πολιτικές για λίγους και ημετέρους.
Την τελευταία επταετία, η Αυτοδιοίκηση έχει γίνει στόχος μιας ανελέητης επίθεσης, που την έκανε φτωχότερη σε πόρους, περισσότερο εξαρτημένη από την κεντρική διοίκηση, πιο αποκλεισμένη από τον σχεδιασμό και την υλοποίηση μέτρων για την στέγη, για την προστασία του δημόσιου χώρου, για κοινωνικές πολιτικές.
Στην Αθήνα σκεφτείτε χάσαμε βασικά εργαλεία (όπως η Ανάπλαση και οι σχολικές επιτροπές) και καλούμαστε να κλείσουμε άλλους τρεις δημοτικούς φορείς μέχρι το τέλος της χρονιάς. Η Αθήνα του άνω του 1 δις. ευρώ προϋπολογισμού έχει πλέον προϋπολογισμό κοντά στα 650 εκατ. ευρώ. Τέτοια μείωση δεν είχε υποστεί ούτε σε καιρό μνημονίων.
Και το κερασάκι στην τούρτα: Υιοθέτησαν ένα εκλογικό σύστημα, καλά μελετημένο με έναν στόχο: Να αποτρέψουν συγκλίσεις και συνεργασίες στη βάση των πραγματικών προβλημάτων και να σηκώσουν εμπόδια και αναχώματα στην ανάδειξη προοδευτικών δημάρχων.
Αυτό είναι το DNA των συντηρητικών κυβερνήσεων. Και σε αυτό πρέπει να υπάρξει απάντηση. Με 4 μεγάλες τομές, που θα ανατρέπουν το σημερινό τοπίο:
Πρώτη η διοικητική τομή: Κατάργηση του σημερινού Κώδικα και θεσμοθέτηση ενός νέου μοντέλου διακυβέρνησης, με πλήρη και αποκλειστικό ρόλο των δήμων, σε όλες, ανεξαιρέτως, τις τοπικές υποθέσεις, διασφαλίζοντας όλα τα απαραίτητα εργαλεία, πόρους, προσωπικό, υποδομή για την αποτελεσματική άσκησή τους. Ένα νέο καθαρό μοντέλο διακυβέρνησης, βασισμένο στη σαφήνεια, στην αποκέντρωση, στην πολυεπίπεδη διακυβέρνηση, στη διαφάνεια, τον έλεγχο και την λογοδοσία.
Η δεύτερη τομή αφορά στην ανθεκτικότητα των πόλεων. Οι πόλεις δεν αντέχουν άλλους ΝΟΚ, άλλα δώρα, όπως το τελευταίο στο νομοσχέδιο για τα νερά, που παραδίδει εκτάσεις φιλέτα – για αμφιλεγόμενες επενδύσεις – στην υπερδόμηση, κατά παρέκκλιση νόμων και αποφάσεων του Συμβουλίου της Επικρατείας. Οι πόλεις δεν αντέχουν να χάνουν άλλους δημόσιους χώρους που παραμένουν δεσμευμένοι ως ελεύθεροι και κοινόχρηστοι χώροι και τελικά χάνονται γιατί λείπουν τα κονδύλια προς απαλλοτρίωση. Οι δήμοι χρειάζεται να αποκτήσουν καθοριστικό ρόλο και να τον αναλάβουν θεσμοθετημένα για να σχεδιάσουν το μέλλον τους.
Η τρίτη είναι η κοινωνική τομή. Στις πόλεις μας οι ανισότητες μεγαλώνουν, η οικονομική ανασφάλεια διευρύνεται, η προσιτή στέγη, οι αξιοπρεπείς υπηρεσίες υγείας, το καλό δημόσιο σχολείο, οι αξιόπιστες μεταφορές, είναι είδη πολυτελείας. Μάλιστα, ακόμη κι όταν παίρνουμε εμείς οι Δήμοι δάνεια για να φτιάξουμε τα σχολεία μας, βρισκόμαστε υπόλογοι για δημοσιονομικό – λένε – εκτροχιασμό. Απίστευτα πράγματα. Οι δήμοι σε αυτά τα πεδία πρέπει να έχουν καθοριστική συμμετοχή από τον σχεδιασμό μέχρι την υλοποίηση. Τα δημοτικά κέντρα υγείας, η δημοτική συγκοινωνία, τα στεγαστικά προγράμματα μπορούν να δώσουν λύσεις.
Τέταρτη τομή, είναι η συμμετοχική. Τίποτα δεν σχεδιάζεται ερήμην των πολιτών. Τα έργα στις γειτονιές, ο προϋπολογισμός του δήμου χρειάζεται να είναι απόρροια δημόσιας διαβούλευσης και συμμετοχικών διαδικασιών.
Κλείνοντας, αυτό που θέλω να σημειώσω είναι ότι οι πόλεις είναι το χωρικό επίπεδο όπου οι πολιτικές γίνονται ορατές, στην γειτονιά, στο σχολείο, στην καθημερινότητα.
Οι προοδευτικοί δήμαρχοι, μπορούμε να δώσουμε τη μάχη αλλαγής πολιτικής, και να αποδείξουμε ότι υπάρχει ένας διαφορετικός τρόπος διακυβέρνησης: πιο ανθρώπινος, πιο συμμετοχικός, πιο αποτελεσματικός.
Προσωπικά αυτή την μάχη θα τη δίνω με κάθε τρόπο και από κάθε βήμα. Το κάνω ήδη με την παρουσία μου σε διεθνή δίκτυα, στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή Περιφερειών, στις συναντήσεις μου με ευρωπαίους αξιωματούχους. Το κάνω και θα συνεχίσω να το κάνω και από κάθε φιλόξενο βήμα και εντός της Ελλάδας.
Σας ευχαριστώ.
