Ακαθάριστα οικόπεδα: Σε πλήρη εξέλιξη βρίσκεται ο σχεδιασμός των Δήμων της χώρας για την αντιπυρική περίοδο 2026, με το βάρος να πέφτει φέτος στον αυστηρό έλεγχο των ακαθάριστων οικοπέδων και την ενεργοποίηση της ψηφιακής πλατφόρμας δηλώσεων.
Τις κύριες αλλαγές που εισάγονται για τις υποχρεώσεις καθαρισμού οικοπεδικών χώρων και λοιπών ακάλυπτων χώρων, την προληπτική πυροπροστασία, καθώς και τη λειτουργία του Εθνικού Μητρώου Τήρησης Μέτρων Προληπτικής Πυροπροστασίας Ιδιοκτησιών παραθέτει νέα Κοινή Υπουργική Απόφαση.
Το νέο θεσμικό πλαίσιο ενσωματώνει σημαντικές βελτιώσεις, ιδίως στα άρθρα 41 και 43 του νόμου, οι οποίες προέκυψαν μέσα από τη διαδικασία της δημόσιας διαβούλευσης. Στη διαμόρφωση των τελικών ρυθμίσεων συνέβαλε ουσιαστικά και η ΠΟΜΙΔΑ, τόσο με τη συμμετοχή της στη διαβούλευση όσο και με τις τεκμηριωμένες προτάσεις που υπέβαλε στην πολιτική ηγεσία του Υπουργείου. Πολλές από αυτές έγιναν αποδεκτές, ενισχύοντας την αποτελεσματικότητα αλλά και τη δικαιοσύνη του νέου πλαισίου.
Η «κόκκινη» ημερομηνία της 15ης Ιουνίου
Φέτος, το χρονοδιάγραμμα είναι πιεστικό. Οι ιδιοκτήτες, νομείς και μισθωτές οικοπέδων εντός σχεδίου ή εκτός σχεδίου με κτίσμα, υποχρεούνται να έχουν ολοκληρώσει τις εργασίες καθαρισμού έως τις 15 Ιουνίου 2026.
Ωστόσο, η υποχρέωση δεν σταματά εκεί. Για πρώτη φορά δίνεται τόσο μεγάλη έμφαση στην ψηφιακή δήλωση. Μέσω της πλατφόρμας akatharista.apps.gov.gr, οι πολίτες πρέπει να δηλώσουν υπεύθυνα ότι προχώρησαν στις απαραίτητες ενέργειες (απομάκρυνση ξερών χόρτων, κλαδιών και καύσιμων υλικών).
Πρόστιμα-φωτιά για τους παραβάτες
Το νέο νομοθετικό πλαίσιο (Ν. 5281/2026) δεν αφήνει περιθώρια για αμέλεια. Οι Δήμοι, ενισχυμένοι με έκτακτη χρηματοδότηση ύψους 50 εκατομμυρίων ευρώ, ξεκινούν από τον Ιούνιο δειγματοληπτικούς ελέγχους.
Οι κυρώσεις είναι τσουχτερές:
- 1€ ανά τετραγωνικό μέτρο είναι το διοικητικό πρόστιμο για όσους δεν καθαρίσουν τον χώρο τους.
- Ποινικές κυρώσεις και βαριά πρόστιμα προβλέπονται για όσους υποβάλουν ψευδή δήλωση στην πλατφόρμα.
- Χρέωση δαπάνης: Αν ο Δήμος χρειαστεί να παρέμβει αυτεπάγγελτα για να καθαρίσει ένα οικόπεδο που εγκυμονεί κίνδυνο, το κόστος της επιχείρησης μετακυλίεται απευθείας στον ιδιοκτήτη.
Ο ρόλος της Τοπικής Αυτοδιοίκησης
Οι Δήμοι αναλαμβάνουν τον ρόλο του «επόπτη», αλλά και του εκτελεστικού οργάνου. Πέρα από τον καθαρισμό των δικών τους εκτάσεων (άλση, πάρκα), καλούνται να διαχειριστούν τον τεράστιο όγκο βιομάζας που θα προκύψει από τους καθαρισμούς των ιδιωτών, καθορίζοντας ειδικά σημεία συλλογής.
«Η πρόληψη είναι η μόνη μας άμυνα», αναφέρουν στελέχη της Πολιτικής Προστασίας, τονίζοντας ότι ένας καθαρισμένος ακάλυπτος χώρος μπορεί να αποδειχθεί καθοριστικός για να μην επεκταθεί μια πυρκαγιά εντός του οικιστικού ιστού.
Τι πρέπει να προσέξουν οι πολίτες
Ο καθαρισμός περιλαμβάνει την υλοτομία ξερών δέντρων, την απομάκρυνση της φυτικής περιττής βλάστησης και, κυρίως, την απομάκρυνση όλων των υλικών από το οικόπεδο. Η απλή στοίβαξη κλαδιών στη γωνία του οικοπέδου θεωρείται παράβαση, καθώς δημιουργεί εστία κινδύνου.
Οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να αναζητήσουν λεπτομέρειες στις ιστοσελίδες των Δήμων τους, όπου αναρτώνται οι σχετικές οδηγίες και τα τηλέφωνα επικοινωνίας για τη συλλογή κλαδεμάτων.
